Struktura katalogów administracyjnych: /etc, /var, /opt, /usr i /tmp
Poznasz najważniejsze katalogi używane w administracji Linuxem oraz nauczysz się bezpiecznie przeglądać ich zawartość bez modyfikowania konfiguracji systemu.
Wróć do listy lekcji1. Krótka teoria
Katalog domowy użytkownika, na przykład /home/anna, służy głównie do przechowywania prywatnych plików, konfiguracji użytkownika i codziennej pracy. Katalogi systemowe mają inną rolę: zawierają konfigurację, logi, programy, dane usług oraz pliki tymczasowe. Administrator powinien umieć je rozpoznać, ale na początku najważniejsze jest bezpieczne przeglądanie, a nie edycja. Katalog /etc zawiera konfigurację systemu i usług. Katalog /var przechowuje dane, które zmieniają się podczas działania systemu, a /var/log jest typowym miejscem logów. Katalog /opt bywa używany dla dodatkowego oprogramowania instalowanego poza standardowym menedżerem pakietów. W /usr znajdują się programy, biblioteki i współdzielone zasoby systemowe. Katalog /tmp służy do plików tymczasowych. Bezpieczne poznawanie tych miejsc polega na używaniu komend odczytujących dane, takich jak ls, du i file, oraz unikaniu przypadkowego usuwania lub edycji plików systemowych.
2. Przykłady komend
ls /etc
Wyświetla pliki i katalogi konfiguracyjne systemu.
$ ls /etc
ls /var
Pokazuje katalogi z danymi zmiennymi systemu i usług.
$ ls /var
ls /var/log
Wyświetla katalogi i pliki z logami systemowymi.
$ ls /var/log
ls /opt
Pokazuje dodatkowe oprogramowanie instalowane w /opt, jeśli istnieje.
$ ls /opt
ls /usr
Wyświetla główne katalogi z programami i zasobami systemowymi.
$ ls /usr
ls /tmp
Pokazuje pliki tymczasowe dostępne w katalogu /tmp.
$ ls /tmp
du -sh /var/log
Pokazuje łączny rozmiar katalogu z logami w czytelnej formie.
$ du -sh /var/log
file /etc/passwd
Sprawdza typ pliku /etc/passwd bez otwierania go do edycji.
$ file /etc/passwd3. Zadanie praktyczne
ls /etc, ls /var, ls /var/log, ls /opt, ls /usr i ls /tmp. Następnie sprawdź rozmiar logów przez du -sh /var/log oraz typ pliku /etc/passwd komendą file /etc/passwd. Zapisz, które katalogi są związane z konfiguracją, które z logami, a które z programami lub plikami tymczasowymi.
4. Typowe błędy
- Mylenie katalogu domowego użytkownika z katalogami systemowymi.
-
Edytowanie plików w
/etcbez kopii zapasowej i zrozumienia skutków. -
Usuwanie plików z
/var/logzamiast najpierw sprawdzić ich rozmiar i rotację logów. -
Zakładanie, że katalog
/tmpjest dobrym miejscem na trwałe dane. - Instalowanie własnych plików w przypadkowych katalogach systemowych.
- Używanie komend usuwających w katalogach systemowych bez sprawdzenia aktualnej ścieżki.
- Ignorowanie komunikatów o braku uprawnień zamiast rozumienia, że część danych jest chroniona.
5. Podsumowanie
Katalogi administracyjne mają konkretne role. /etc przechowuje konfigurację, /var dane zmienne, /var/log logi, /opt dodatkowe oprogramowanie, /usr programy i zasoby systemowe, a /tmp pliki tymczasowe. Na początku najbezpieczniej jest poznawać je przez komendy odczytu, takie jak ls, du -sh i file.